Po 74 latach wraca do Sędziszowa Młp. Kim był Władysław Łabaj „Uciekinier”?
Miał zaledwie 27 lat, kiedy wykonano na nim wyrok śmierci. Później jego ciało potajemnie pochowano, a miejsce spoczynku przez dziesięciolecia pozostawało nieznane. Władysław Łabaj z Sędziszowa Małopolskiego, żołnierz AK i działacz WiN, po 74 latach zostanie pochowany w rodzinnym mieście. Uroczystości odbędą się 25 września.
Władysław Łabaj urodził się 22 lutego 1925 roku w Sędziszowie Małopolskim. W czasie niemieckiej okupacji działaj w Armii Krajowej.
Władysław Łabaj
Służył w strukturach Obwodu AK Dębica, a następnie trafił do dywersji i oddziału partyzanckiego „Dzwon”. Później działał również w zgrupowaniu „San” i uczestniczył w Akcji „Burza”.
Sędziszów Małopolski był więc nie tylko miejscem jego urodzenia. To właśnie z tym terenem związane były początki jego konspiracyjnej działalności.
Działał w konspiracji
Zakończenie niemieckiej okupacji nie oznaczało dla Łabaja końca działalności. W czerwcu 1945 roku wyjechał na Dolny Śląsk, gdzie nawiązał współpracę ze Zrzeszeniem „Wolność i Niezawisłość”.
Utrzymywał m.in. kontakt z mjr. Adamem Lazarowiczem „Klamrą”, zastępcą prezesa IV Zarządu Głównego WiN. Łabaj posługiwał się pseudonimami „Uciekinier” oraz „Drań”.
Przez kolejne lata ukrywał się przed komunistycznym aparatem bezpieczeństwa.
Dwugodzinna walka
27 grudnia 1951 roku w okolicach Kawęczyna zatrzymano go wraz z Antonim Chorążym i jego żoną. Zanim do tego doszło, doszło do dwugodzinnej walki z grupami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Milicji Obywatelskiej.
Łabaja przewieziono następnie do Rzeszowa.
Pokazowy proces
Historia zatoczyła dramatyczne koło. Człowiek urodzony w Sędziszowie Młp. właśnie tutaj stanął przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Rzeszowie, który obradował na sesji wyjazdowej.
14 lutego 1952 roku Władysław Łabaj został skazany na śmierć. Wyrok wykonano 21 marca 1952 roku na Zamku w Rzeszowie. Miał 27 lat.
Jego ciało zakopano na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie. Rodzina przez dekady nie miała grobu, przy którym mogłaby go upamiętnić.
W 1992 roku Sąd Wojewódzki w Rzeszowie stwierdził nieważność komunistycznego wyroku, uznając, że działalność Łabaja dotyczyła walki o niepodległy byt państwa polskiego.
Odnaleziony po 74 latach
Przełom nastąpił 24 marca 2025 roku. Podczas prac prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na cmentarzu Pobitno odnaleziono szczątki Władysława Łabaja. 26 lutego 2026 roku oficjalnie potwierdzono jego tożsamość.
Teraz „Uciekinier” symbolicznie wraca tam, gdzie rozpoczęła się jego historia. 25 września 2026 roku w Sędziszowie Małopolskim odbędą się uroczystości pogrzebowe Władysława Łabaja.
Po 74 latach od śmierci będzie miał grób ze swoim imieniem i nazwiskiem w rodzinnym mieście.
